Nhà thờ Thạch Thất Quảng Châu: kiệt tác Gothic bằng đá có gì đặc biệt?

Nhà thờ Thạch Thất ở Quảng Châu đặc biệt vì đây là một trong số ít nhà thờ trên thế giới được xây dựng hoàn toàn bằng đá granite, từ tường, cột cho tới hai tòa tháp, không pha gạch hay bê tông như phần lớn nhà thờ Gothic khác. Công trình do các giáo sĩ Pháp khởi công năm 1861 và hoàn thành năm 1888, hiện là nhà thờ Công giáo lớn nhất Quảng Châu, vẫn hoạt động như một giáo xứ bình thường và mở cửa miễn phí cho khách tham quan ngoài giờ lễ.

Toàn cảnh nhà thờ Thạch Thất Quảng Châu với hai tòa tháp Gothic

Nhà thờ Thạch Thất nằm ở đâu, vì sao được gọi là kiệt tác Gothic bằng đá?

Nhà thờ Thạch Thất tọa lạc tại số 56 đường Nhất Đức (Yide Road), phía bắc bờ sông Châu Giang, ngay khu phố cổ trung tâm Quảng Châu. Tên gọi "Thạch Thất", nghĩa là nhà đá, xuất phát từ việc toàn bộ công trình được xây bằng đá granite nguyên khối, kể cả tường, cột và hai tòa tháp đôi, khác hẳn cách xây phổ biến là dùng khung gạch hoặc gỗ rồi ốp đá bên ngoài. Nhà thờ được biết đến là một trong bốn công trình trên thế giới xây dựng hoàn toàn bằng đá theo kiểu này, cùng nhóm với Nhà thờ Đức Bà Paris, Tu viện Westminster và Nhà thờ chính tòa Köln ở Đức. Vị trí xây dựng nhà thờ trước đây từng là nơi ở của Tổng đốc Lưỡng Quảng thời nhà Thanh, nên bản thân khu đất cũng mang giá trị lịch sử riêng.

Nhà thờ Thạch Thất được xây dựng khi nào, lịch sử ra sao?

Nhà thờ Thạch Thất được khởi công đặt móng ngày 28 tháng 6 năm 1861, do giám mục người Pháp Philippe Guillemin phụ trách dự án với sự tài trợ một phần từ hoàng đế Napoleon III và cộng đồng Công giáo Pháp. Kiến trúc sư Léon Vautrin, người gốc Nancy, Pháp, là người thiết kế chính, cùng hai kiến trúc sư khác trực tiếp sang Quảng Châu giám sát thi công vì công trình toàn đá đòi hỏi kỹ thuật khác hẳn cách xây dựng quen thuộc của thợ địa phương lúc đó. Giám mục Guillemin qua đời năm 1886 tại Paris, hai năm trước khi nhà thờ hoàn thành vào năm 1888, phần việc còn lại do người kế nhiệm là giám mục Augustin Chausse giám sát nốt. Hai viên đá nền được ban phước đặt tại nhà thờ khắc dòng chữ "Jerusalem 1863" ở phía đông và "Roma 1863" ở phía tây, tượng trưng cho nguồn gốc Giáo hội Công giáo. Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, chi tiết về thời gian xây dựng kéo dài suốt 27 năm bằng sức người, gần như không có máy móc hỗ trợ, thường khiến khách bất ngờ nhất khi nghe hướng dẫn viên kể lại.

Chi tiết chạm khắc đá granite trên mặt tiền nhà thờ Thạch Thất

Kiến trúc bên trong nhà thờ có gì đặc biệt?

Bên trong nhà thờ Thạch Thất nổi bật với gian chính cao 28,2m, hai lối đi hai bên và 14 nhà nguyện nhỏ, tổng diện tích sàn khoảng 2.924 mét vuông, được xem là nhà thờ theo phong cách Gothic lớn nhất Trung Quốc và Đông Nam Á. Điểm nhấn lớn nhất là 98 ô cửa kính màu đặt hàng từ Philippines, khắc họa khoảng 60 câu chuyện trong Kinh Thánh, khi ánh nắng chiều xuyên qua tạo thành những vệt màu loang trên nền đá granite xám. Hai tòa tháp đôi cao 52,76m, tháp phía tây là tháp đồng hồ, tháp phía đông là tháp chuông với năm quả chuông đồng lớn đúc tại Pháp từ thế kỷ 19, hiện còn bốn quả vì một quả đã được tặng cho một nhà thờ ở Quảng Tây vào đầu thập niên 1980. Phần mái vòm nhọn giao nhau kiểu Gothic điển hình, kết hợp các cột đá ghép tinh xảo, tạo cảm giác không gian vươn cao dù toàn bộ vật liệu chỉ là đá granite thô.

Bạn có thể đọc thêm: Trần Gia Từ Quảng Châu: tuyệt tác kiến trúc Lĩnh Nam có gì đáng xem? nếu muốn so sánh với một công trình kiến trúc cổ khác mang phong cách hoàn toàn Trung Hoa ngay tại Quảng Châu.

Ánh sáng xuyên qua cửa kính màu bên trong nhà thờ Thạch Thất

Nhà thờ Thạch Thất có mở cửa cho khách tham quan không, giờ nào?

Nhà thờ Thạch Thất mở cửa miễn phí cho khách tham quan, thường trong khung giờ khoảng 9 đến 11 giờ sáng và 15 đến 17 giờ chiều, ngoài các khung giờ này nhà thờ có thể đóng để chuẩn bị hoặc cử hành lễ. Khách không cần mua vé hay đặt chỗ trước, chỉ cần tới đúng khung giờ mở cửa. Buổi sáng sớm trong tuần thường vắng khách và ánh sáng dịu, hợp để chụp toàn cảnh mặt tiền, còn sau 15 giờ vào ngày nắng là lúc đẹp nhất để ngắm ánh sáng xuyên qua cửa kính màu bên trong. Ngay gần cổng chính có dịch vụ gửi hành lý với giá tham khảo khoảng 10 nhân dân tệ một túi nhỏ và 20 nhân dân tệ một vali mỗi ngày, tiện cho khách vừa tới từ sân bay hoặc ga tàu muốn gửi đồ trước khi vào tham quan.

 

Khách du lịch tham quan bên trong nhà thờ Thạch Thất buổi sáng

Nên mặc gì, lưu ý gì khi vào tham quan nhà thờ?

Nên mặc trang phục kín đáo, che vai và đầu gối khi vào nhà thờ Thạch Thất, vì đây vẫn là nơi hành lễ đang hoạt động chứ không đơn thuần là di tích tham quan. Nên giữ trật tự, nói chuyện nhỏ tiếng và tránh chụp ảnh có đèn flash trong lúc bên trong đang có người cầu nguyện hoặc có lễ đang diễn ra. Nếu đoàn tới đúng giờ lễ, nên đứng phía sau hoặc quan sát từ xa thay vì di chuyển ngang qua khu vực đang hành lễ để không làm phiền giáo dân. Đây là những lưu ý chung khi tham quan bất kỳ công trình tôn giáo đang hoạt động nào, không riêng gì nhà thờ Thạch Thất, nhưng đặc biệt cần lưu ý ở đây vì lượng khách du lịch ghé thăm khá đông mỗi ngày.

Gần nhà thờ Thạch Thất còn gì để kết hợp tham quan?

Ngay sau lưng nhà thờ Thạch Thất là khu chợ bán buôn Nhất Đức Lộ (Yide Road), nổi tiếng với các sạp hải sản khô và đồ chơi, tạo nên khung cảnh tương phản thú vị giữa nếp sống chợ búa đời thường và không gian tôn nghiêm của nhà thờ chỉ cách nhau vài bước chân. Đi bộ thêm một đoạn ra phía đường Yanjiang West, khách có thể ngắm thêm các công trình kiến trúc cổ thời Quảng Châu mở cảng như tòa hải quan Yuehai. Khu vực này nằm trong phố cổ Quảng Châu, khác với cụm Canton Tower và Châu Giang Tân Thành hiện đại bên kia sông, nên nếu muốn đi cả hai khu trong cùng ngày, khách nên tính thêm thời gian di chuyển bằng tàu điện ngầm hoặc taxi.

Bạn có thể đọc thêm: Quảng Châu có gì chơi? Điểm nổi bật khi đi cùng tuyến Hong Kong để biết nhà thờ Thạch Thất nằm ở đâu trong bức tranh tham quan tổng thể thành phố.

Nhà thờ Thạch Thất có hợp đưa trẻ nhỏ, người lớn tuổi tới không?

Nhà thờ Thạch Thất khá hợp với cả trẻ nhỏ và người lớn tuổi vì không gian tham quan chính nằm trên một mặt sàn, không phải leo cầu thang hay đi bộ đường dài như nhiều điểm tham quan khác ở Quảng Châu. Trẻ nhỏ thường thích thú với các ô cửa kính màu và không gian mái vòm cao, nhưng phụ huynh nên nhắc trẻ giữ trật tự vì đây vẫn là nơi thờ tự. Người lớn tuổi có thể ngồi nghỉ tại các hàng ghế trong nhà thờ khi cần, không gian khá mát vì tường đá dày giữ nhiệt tốt hơn nhiều công trình hiện đại. Theo kinh nghiệm nhiều đoàn khách Hà Nội mà chúng tôi đã dẫn, đây thường là điểm dừng nhẹ nhàng, phù hợp xen giữa các điểm tham quan vận động nhiều trong lịch trình một ngày ở Quảng Châu.
 

Gia đình nhiều thế hệ tham quan nhà thờ Thạch Thất

Nếu muốn có hướng dẫn viên tiếng Việt dẫn tới tận nơi và sắp xếp sẵn thời gian hợp lý cho từng điểm, bạn có thể tham khảo tour Hong Kong - Quảng Châu - Thâm Quyến 5 ngày 4 đêm, trong đó phố cổ Quảng Châu thường được sắp xếp vào một buổi tham quan riêng.

Muốn được tư vấn cụ thể hơn về lịch trình Quảng Châu, bạn có thể liên hệ Tour Hong Kong từ Hà Nội để có thêm gợi ý phù hợp với thời gian chuyến đi.

Câu hỏi thường gặp

1. Vào nhà thờ Thạch Thất có mất phí không? Không, nhà thờ Thạch Thất mở cửa miễn phí cho khách tham quan trong khung giờ mở cửa, không thu vé vào cổng như các điểm tham quan có bán vé khác ở Quảng Châu. Khách chỉ cần tuân thủ quy định trang phục và giữ trật tự khi vào bên trong.

2. Nhà thờ Thạch Thất và Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn, công trình nào xây trước? Nhà thờ Thạch Thất khởi công đặt móng năm 1861 và hoàn thành năm 1888, trong khi Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn được xây trong khoảng thập niên 1860 đến 1880, nên hai công trình gần như cùng thời kỳ Pháp mở rộng ảnh hưởng tôn giáo tại Đông Á. Điểm khác biệt lớn nhất là Nhà thờ Thạch Thất xây hoàn toàn bằng đá granite, còn Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn chủ yếu dùng gạch trần nhập từ Pháp.

3. Nhà thờ có tổ chức lễ không, khách tham quan có được dự lễ không? Có, nhà thờ Thạch Thất vẫn là giáo xứ đang hoạt động với lịch lễ đều đặn trong tuần và cuối tuần. Khách tham quan, kể cả không theo đạo Công giáo, vẫn có thể ngồi dự lễ nếu tới đúng giờ, miễn giữ thái độ tôn trọng và trang phục phù hợp.

4. Chụp ảnh bên trong nhà thờ có được không? Được, khách có thể chụp ảnh bên trong nhà thờ ngoài giờ lễ, nhưng nên tắt đèn flash để tránh ảnh hưởng người khác và bảo vệ các chi tiết kính màu, gỗ chạm khắc lâu năm. Trong giờ lễ, tốt nhất nên hạn chế chụp ảnh hoặc chỉ chụp từ phía sau để không làm phiền giáo dân.

5. Từ Canton Tower hoặc bến du thuyền sông Châu Giang tới nhà thờ Thạch Thất có xa không? Có một khoảng cách nhất định vì Canton Tower nằm ở khu Châu Giang Tân Thành hiện đại bên kia sông, trong khi nhà thờ Thạch Thất nằm trong phố cổ, thường mất khoảng 15 đến 20 phút di chuyển bằng tàu điện ngầm hoặc taxi giữa hai điểm. Xem thêm tháp Canton Tower Quảng Châu: giá vé, trải nghiệm và có đáng lên không hoặc du thuyền đêm sông Châu Giang nếu muốn kết hợp cả khu phố cổ và khu hiện đại trong cùng chuyến đi.

---

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia Tour Du Lịch Hong Kong của TourHongKong.vn, đơn vị chuyên tổ chức tour Hong Kong từ Hà Nội với 15 năm kinh nghiệm làm du lịch tại Hà Nội. Thông tin được cập nhật tháng 7/2026. Nếu bạn cần tư vấn lịch trình hoặc giá tour mới nhất, liên hệ trực tiếp tại Tour Hong Kong.